Ouders die hun kinderen financieel willen helpen bij de aankoop van een eerste woning, doen dat in 2026 meestal via een schenking of een familiehypotheek. Door de overwaarde die veel huishoudens hebben opgebouwd, is dat voor steeds meer gezinnen een realistische optie. De regels rond schenken zijn echter flink veranderd en de grote eenmalige jubelton is verleden tijd. In dit artikel leggen we uit welke bedragen je in 2026 belastingvrij mag schenken, wanneer schenkbelasting wordt geheven, wat het verschil is tussen een schenking en een familiehypotheek en hoe je aangifte doet.
Waarom ouders steeds vaker hun kinderen helpen
De gemiddelde huizenprijs in Nederland ligt in 2026 ruim boven de vier ton. Voor starters betekent dit dat zelfs met een goed inkomen en startersregelingen vaak nog duizenden tot tienduizenden euro’s eigen geld nodig is voor kosten koper, een verbouwing of gewoon om genoeg hypotheekruimte te krijgen. Tegelijk hebben huishoudens die tien of twintig jaar geleden een woning kochten, vaak flink overwaarde opgebouwd. Die overwaarde kunnen zij met fiscaal voordeel deels doorschuiven naar de volgende generatie.
Schenken bij leven wordt dan ook beschouwd als een van de slimste manieren om erfbelasting te voorkomen. Erfbelasting is voor velen een onderschatte belasting: zonder voorbereiding kunnen erfgenamen zomaar tienduizenden euro’s afdragen die met tijdige schenkingen deels hadden kunnen worden vermeden.
Jaarlijkse belastingvrije schenking in 2026
De belangrijkste en meest gebruikte vrijstelling is de jaarlijkse schenking van ouders aan kinderen. In 2026 bedraagt dit belastingvrij 6.908 euro per kind per jaar. Ook stiefkinderen en pleegkinderen tellen onder deze regeling, mits het kind fiscaal partner is van de ouder of gedurende langere tijd in het gezin is opgevoed. Voor andere ontvangers, zoals kleinkinderen, neven en nichten, is de jaarlijkse vrijstelling in 2026 2.769 euro.
Belangrijk om te weten is dat het ene kalenderjaar los staat van het andere. Ouders kunnen elk jaar 6.908 euro per kind belastingvrij overmaken, ook als de vorige schenking al op 1 januari van het lopende jaar heeft plaatsgevonden. Beide ouders samen tellen als één ‘schenker’. Een ouderpaar kan dus niet twee keer 6.908 euro schenken aan hetzelfde kind in één kalenderjaar.
Wat is er gebeurd met de jubelton?
Tot en met 2022 bestond er een grote eenmalige schenkingsvrijstelling voor de eigen woning, in de volksmond de jubelton. Kinderen tussen de 18 en 40 jaar konden eenmalig tot 106.671 euro belastingvrij ontvangen van hun ouders, op voorwaarde dat het geld werd gebruikt voor de aankoop of verbouwing van de eigen woning. In 2023 werd dit bedrag verlaagd naar 28.947 euro en per 1 januari 2024 werd de vrijstelling volledig afgeschaft.
In 2026 bestaat de jubelton dus niet meer. Wel is er nog een beperkte eenmalige vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar. In 2026 mogen ouders hun kind eenmalig 33.129 euro belastingvrij schenken, mits het kind of diens partner op het moment van de schenking tussen 18 en 40 jaar is. Deze schenking hoeft niet specifiek voor een woning te zijn, maar wordt vaak wel daarvoor ingezet. Let op: heeft je kind eerder al een eenmalige vrijstelling gebruikt, dan vervalt deze mogelijkheid.
Wanneer betaal je wel schenkbelasting?
Schenk je meer dan de vrijstellingsbedragen, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting over het meerdere. De tarieven in 2026 zijn: 10 procent over de eerste 154.197 euro boven de vrijstelling, en 20 procent over het meerdere. Voor schenkingen aan kleinkinderen, neven, nichten of niet-verwanten gelden hogere tarieven, oplopend tot 40 procent.
Een rekenvoorbeeld: schenken de ouders hun dochter 30.000 euro in 2026 zonder gebruik te maken van de eenmalige vrijstelling, dan is 30.000 euro min 6.908 euro (jaarlijkse vrijstelling) is 23.092 euro belastbaar. De schenkbelasting bedraagt dan 10 procent van 23.092 euro, oftewel 2.309,20 euro. Dat is fors. Maakt men slim gebruik van de eenmalige vrijstelling van 33.129 euro, dan valt er niets te betalen.
Familiehypotheek als alternatief
Niet elke ouder wil (of kan) een groot bedrag wegschenken. Een familiehypotheek is dan een interessant alternatief. Je ouders lenen je een bedrag, bijvoorbeeld voor de aankoop van je woning. Jullie leggen de voorwaarden vast in een leningsovereenkomst, met een marktconforme rente die fiscaal aftrekbaar is voor jou (mits aan de voorwaarden wordt voldaan). Je ouders krijgen die rente, en kunnen vervolgens een deel ervan jaarlijks belastingvrij terugschenken via de reguliere jaarlijkse vrijstelling.
Zo snijdt het mes aan twee kanten: jij krijgt een gunstige lening en hypotheekrenteaftrek, je ouders beleggen hun geld met rendement en kunnen dat fiscaal slim deels weer teruggeven. Een notariële leningsovereenkomst is niet verplicht, maar wel sterk aan te raden om latere discussies of interpretatieverschillen met de Belastingdienst te voorkomen. Voor meer context over beleggen en sparen als ouder, zie onze uitleg over beleggen voor starters.
Aangifte schenkbelasting
Ontvang je een schenking boven de vrijstellingsbedragen, dan moet je aangifte doen bij de Belastingdienst. De aangifte schenkbelasting moet binnen een jaar na afloop van het kalenderjaar waarin de schenking plaatsvond worden gedaan. Voor schenkingen die in 2025 zijn ontvangen, is de deadline dus 1 maart 2026. Aangifte doen gaat online via Mijn Belastingdienst met DigiD. Ook als je onder de vrijstelling blijft maar gebruikmaakt van de eenmalige verhoogde vrijstelling, ben je verplicht aangifte te doen om daar fiscaal aanspraak op te maken.
Schenken aan kleinkinderen
Grootouders kunnen kleinkinderen jaarlijks 2.769 euro belastingvrij schenken. Dit is handig voor bijvoorbeeld het sparen voor hun studie of later een eerste auto. Bij schenkingen boven dit bedrag aan kleinkinderen geldt een hoger tarief dan voor eigen kinderen: 18 procent over de eerste 154.197 euro en 36 procent over het meerdere. Overweegt men een grotere som, dan is het vaak fiscaal gunstiger om eerst aan het kind te schenken en vervolgens aan het kleinkind, in plaats van direct over te slaan.
Praktische tips voor schenken in 2026
Begin op tijd. Een structurele jaarlijkse schenking van 6.908 euro over vijf jaar levert bijvoorbeeld al 34.540 euro op, volledig belastingvrij. Leg elke schenking schriftelijk vast, met datum, bedrag en handtekening van beide partijen. Overweeg een schenking altijd in combinatie met een testament en een goed doordacht estate plan. Een fiscaal adviseur of notaris kan helpen om de optimale route uit te stippelen, zeker als er grotere bedragen in het spel zijn of meerdere kinderen. En tot slot: schenken kan fiscaal voordelig zijn, maar zorg altijd eerst dat jezelf als schenker genoeg overhoudt om comfortabel verder te leven.
