Hoe lang staat jouw mascara al in je beautytas? En die foundation die je vorig jaar cadeau kreeg? Veel mensen gebruiken make-up veel langer dan verantwoord is, simpelweg omdat ze niet weten dat het bederft. Make-up heeft, net als voedsel, een houdbaarheidsdatum. En die is er niet voor niets. In dit artikel leggen we uit hoe je de vervaldatum van make-up leest, hoe lang elk product meegaat na opening en wat er gebeurt als je te lang doorgebruikt.

Het open potje-symbool: wat betekent het?

Op elke cosmetische verpakking die in Nederland en de Europese Unie verkocht wordt, staat een verplicht symbool: een open potje met een getal erin. Dat getal, gevolgd door een M, staat voor het aantal maanden dat het product houdbaar is na opening. Een “12M” op je foundation betekent dus dat je het twaalf maanden na de eerste opening veilig kunt gebruiken.

Dit wordt ook wel de Periode Na Opening (PNO) of Period After Opening (PAO) genoemd. Het getal is vastgesteld door de fabrikant op basis van tests met conserveringsmiddelen, microbiologische stabiliteit en de houdbaarheid van actieve ingrediënten.

Staat er geen open potje maar wel een datum op de verpakking? Dan gaat het om een “tenminste houdbaar tot”-datum. Die is minder gangbaar bij make-up, maar vind je soms op producten met actieve ingrediënten zoals vitamine C. Die datum geldt voor een ongeopend product. Na opening begint de PAO-klok te lopen.

Een handige tip: schrijf bij opening de datum op de onderkant van de verpakking. Zo hoef je nooit te raden of je product nog houdbaar is.

Waarom bederft make-up?

Make-up bederft om meerdere redenen. Zodra je een verpakking opent, komt er zuurstof bij het product. Zuurstof reageert met ingrediënten, zeker met actieve stoffen zoals vitamine C, retinol en antioxidanten, die daardoor hun werking verliezen. Tegelijkertijd brengen vingers, kwasten en sponsjes bacteriën over op het product. Elke keer dat je een kwast of je vinger in een potje steekt, introduceer je micro-organismen die zich kunnen vermenigvuldigen.

Daarbovenop spelen bewaaromstandigheden een grote rol. Make-up die bewaard wordt op een warme, vochtige plek, zoals een badkamer, bederft aanzienlijk sneller dan make-up die op een koele, droge plek ligt. Hitte versnelt oxidatie en stimuleert bacteriegroei.

Het gevolg van verlopen make-up kan variëren van verminderde werking tot echte gezondheidsproblemen: huidirritaties, allergische reacties, verstopte poriën, ooginfecties en in ernstigere gevallen zwellingen of ontstekingen. Zeker rond de ogen is voorzichtigheid geboden.

Hoe lang gaat elk make-up product mee?

Mascara: 3 tot 6 maanden

Mascara is het snelst bederfelijke make-upproduct dat er bestaat. De vochtige formule in combinatie met de borstel die constant heen en weer gaat, maakt mascara een ideale kweekvijver voor bacteriën. Die bacteriën zitten van nature op je wimpers en komen bij elke gebruik mee de tube in. Gebruik je mascara dagelijks? Gooi hem na drie maanden weg. Gebruik je hem minder frequent? Zes maanden is het maximum.

Pomp nooit met de borstel op en neer in de tube. Dat pompt lucht naar binnen, waardoor de mascara versneld uitdroogt en meer bacteriën binnenkomen. Draai de borstel in plaats daarvan langs de binnenkant van de opening. Begint de mascara anders te ruiken of droogt hij snel in? Gooi hem weg, ook als de PAO-datum nog niet verstreken is.

Foundation: 6 tot 12 maanden

Vloeibare foundation op waterbasis is zes tot twaalf maanden houdbaar. Foundation op oliebasis gaat iets langer mee. De meeste vloeibare foundations hebben een PAO van twaalf maanden. Signalen dat je foundation op is: verandering in kleur, een vreemde geur, een waterige bovenlaag of aangekoekte resten rond de opening.

Bewaar foundation op een koele, donkere plek. De badkamer is niet ideaal vanwege de wisselende temperatuur en vochtigheid. Een lade in de slaapkamer werkt beter. De juiste foundation voor jouw huidtype kiezen heeft weinig zin als je hem daarna jaren gebruikt.

Concealer: 6 tot 24 maanden

Hoe lang concealer meegaat hangt sterk af van het type. Concealer op waterbasis is doorgaans zes maanden houdbaar. Concealer op oliebasis of in creamvorm gaat achttien tot vierentwintig maanden mee. Minerale poeder concealer is het langst houdbaar: tot 36 maanden. Bewaar concealer koel en donker en gebruik een spateltje in plaats van je vingers als je dat kunt.

Oogschaduw: 12 tot 24 maanden

Oogschaduw op poederbasis is achttien tot vierentwintig maanden houdbaar. Vloeibare of crème oogschaduw gaat korter mee, vergelijkbaar met andere vloeibare producten: zes tot twaalf maanden. Sluit de verpakking na gebruik altijd goed af en bewaar oogschaduw op een donkere plek. Ziet de oogschaduw er verkleurd of samengekoekt uit? Dan is het tijd om te vervangen.

Eyeliner: 6 maanden tot 3 jaar

Het type eyeliner bepaalt hier alles. Vloeibare eyeliner is net zo gevoelig voor bacteriën als mascara en gaat zes tot twaalf maanden mee. Gel eyeliner in een potje is twaalf tot vierentwintig maanden houdbaar. Potlood eyeliner is de uitzondering: die kun je tot drie jaar gebruiken, omdat je bij elk gebruik een laagje afschilt en daarmee potentiële bacteriën verwijdert. Zie je een blijvende witte waas op het potlood? Dan is het over de datum.

Lippenstift en lipgloss: 12 tot 36 maanden

Lippenstift gaat gemiddeld vierentwintig tot 36 maanden mee. Lipgloss is door de vloeibare formule korter houdbaar: twaalf tot achttien maanden. Geeft de lippenstift een doffe, verkleurde toon of heeft hij een vreemde geur? Weg ermee. Bewaar lippenstift optioneel in de koelkast bij warm weer om de houdbaarheid te verlengen.

Poeder, blush en bronzer: 18 tot 24 maanden

Poeders bevatten geen water en zijn daardoor minder gevoelig voor bacteriën dan vloeibare producten. Loose powder, geperst poeder, blush en bronzer gaan achttien tot vierentwintig maanden mee. Ziet het product er verkleurd, samengekoekt of vreemd uit? Dan is het tijd voor vervanging.

Highlighter: 12 tot 36 maanden

Highlighter op poederbasis gaat vierentwintig tot 36 maanden mee. Vloeibare highlighter is veel korter houdbaar: zes tot twaalf maanden, vergelijkbaar met andere vloeibare producten.

Primer: 12 tot 24 maanden

Gezichtsprimer in tube of fles is twaalf tot vierentwintig maanden houdbaar na opening. Let op verandering in geur of consistentie als signalen dat het product niet meer goed is.

Nagellak: 12 tot 24 maanden

Nagellak is gemiddeld één tot twee jaar houdbaar. Wordt het te dik of draderig? Voeg een paar druppels nagellakverdunner toe, geen nagellakremover, die ruïneert de lak. Schudden helpt ook om de pigmenten opnieuw te mengen.

Hoe bewaar je make-up het beste?

De bewaaromstandigheden bepalen voor een groot deel hoe lang make-up meegaat. Een paar basisregels:

Bewaar make-up op een koele, droge en donkere plek. De badkamer is de slechtste plek vanwege de hoge luchtvochtigheid en wisselende temperatuur. Een lade in de slaapkamer is ideaal.

Kies waar mogelijk voor producten in een pompflacon of tube in plaats van open potjes. Bij een pompflacon kom je nooit met je vingers in het product, wat de kans op bacteriebesmetting sterk verkleint.

Gebruik je wel een potje? Gebruik dan een schoon spateltje om product eruit te halen in plaats van je vinger. Was je handen altijd voordat je make-up aanbrengt.

Reinig je make-upkwasten en sponsjes minimaal twee keer per maand. Vuile kwasten bevatten bacteriën die niet alleen je make-up besmetten maar ook voor huidirritaties en onzuiverheden zorgen. Dit is extra relevant als je een gevoelige huid of acnegevoelige huid hebt.

Deel je make-up niet met anderen. Zeker oogproducten als mascara en eyeliner zijn hygiënisch gezien strikt persoonlijk.

Bewaar make-up niet in direct zonlicht of in de auto. Hitte versnelt bederf aanzienlijk.

Wanneer gooi je make-up weg, ook als de datum nog niet verstreken is?

De PAO-datum is een richtlijn, geen garantie. Soms bederft make-up sneller door slechte bewaaromstandigheden of intensief gebruik. Gooi een product altijd weg als het er anders uitziet dan normaal, anders ruikt, een andere textuur heeft gekregen, niet meer goed pigmenteert of een huidreactie veroorzaakt. Je huid is betrouwbaarder dan de datum op de verpakking.

Veelgestelde vragen over de houdbaarheid van make-up