Jean-Marie Pfaff is een van de grootste namen uit het Belgische voetbal en stond in de jaren tachtig wereldwijd bekend als een van de beste keepers ter wereld. Hij was de doelman van Bayern München en van de Rode Duivels en groeide uit tot een icoon dat de grenzen van het voetbal ver overstijgt. In dit artikel lees je wie Jean-Marie Pfaff is, hoe zijn loopbaan verliep en waarom hij ook na zijn actieve carrière een geliefde verschijning bleef.
Wie is Jean-Marie Pfaff?
Jean-Marie Pfaff werd op 4 december 1953 geboren in Lebbeke, in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Hij groeide op in een groot gezin van twaalf kinderen. Zijn vader verdiende de kost als deur-tot-deur verkoper van stoffen en tapijten, en het hele gezin hielp in de zomer mee. Op straat ontdekte de jonge Jean-Marie zijn passie voor voetbal, en al snel viel zijn talent tussen de palen op. Met zijn blonde krullen, brede glimlach en spectaculaire reflexen werd hij later een herkenbaar gezicht in heel Europa.
Van Lebbeke naar de top: zijn vroege carrière
Pfaff begon zijn voetbalcarrière in de jeugd van Eendracht Aalst, waar ook twee van zijn broers speelden. Op achttienjarige leeftijd maakte hij de overstap naar KSK Beveren. In de eerste jaren combineerde hij het keepen met een gewone baan, want voetbal was destijds nog niet zijn fulltime beroep. Vanaf 1976 werd hij de vaste eerste doelman van Beveren, een functie die hij negen seizoenen lang vervulde. Met Beveren won hij in 1978 de Beker van België en later ook een Belgische landstitel. Zijn opvallende prestaties bleven niet onopgemerkt: bondscoach Guy Thys riep hem op voor de Rode Duivels, waar Pfaff uitgroeide tot de vaste doelman van de Belgische nationale ploeg.
De gouden jaren bij Bayern München
In 1982 maakte Jean-Marie Pfaff de grote stap naar Duitsland, waar Bayern München hem aantrok als de beoogde opvolger van clubicoon Sepp Maier. Zijn debuut was niet vlekkeloos, want hij liet meteen een eigen doelpunt binnen in de openingswedstrijd tegen Werder Bremen. Toch wist hij in korte tijd het publiek en de pers voor zich te winnen met spectaculaire reddingen en zijn open, hartelijke karakter. Tussen 1982 en 1988 speelde Pfaff in totaal 156 Bundesliga-wedstrijden voor Bayern München. Hij won met de club drie Duitse landstitels en twee keer de DFB-Pokal. Zijn aanstekelijke persoonlijkheid leverde hem in München de bijnaam El Sympatico op, een naam die de rest van zijn carrière aan hem zou blijven kleven.
Held van de Rode Duivels en het WK 1986
In het shirt van België speelde Jean-Marie Pfaff 64 interlands. Hij was de doelman tijdens belangrijke toernooien als het EK van 1980, het WK van 1982 in Spanje en het EK van 1984. Het absolute hoogtepunt kwam op het WK van 1986 in Mexico. Daar verbaasden de Rode Duivels vriend en vijand door door te dringen tot de halve finale. Pfaff was een van de grote uitblinkers, met onder meer een legendarische wedstrijd tegen de Sovjet-Unie in de achtste finale. Pas in de halve finale strandde België tegen het Argentinië van Diego Maradona. Voor zijn prestaties werd Pfaff door de FIFA verkozen tot beste doelman van het toernooi.
Internationale erkenning en prijzen
De prestaties op het WK leverden Jean-Marie Pfaff een jaar later een unieke onderscheiding op. In 1987 werd hij namelijk de allereerste winnaar van de IFFHS-trofee voor Beste Doelman ter Wereld, een prijs die sindsdien jaarlijks wordt uitgereikt. Daarmee zette hij zijn naam definitief in de geschiedenisboeken van het wereldvoetbal. In 2004 werd hij door Pelé opgenomen in de FIFA 100, de lijst met de honderdvijfentwintig grootste nog levende voetballers ter wereld, samengesteld ter ere van het honderdjarig bestaan van de FIFA. Daarnaast won hij in eigen land de Belgische Gouden Schoen, de belangrijkste individuele prijs in het Belgische voetbal.
Het einde van zijn voetballoopbaan
Na zijn periode bij Bayern keerde Pfaff in 1988 terug naar België om te tekenen bij Lierse SK. Daar speelde hij één seizoen, voordat hij voor een laatste avontuur naar het Turkse Trabzonspor trok. In 1991 hing hij definitief zijn handschoenen aan de wilgen. Zijn loopbaan strekte zich daarmee uit van Beveren via München tot in Turkije, met overal dezelfde combinatie van vakmanschap en charisma die hem zo geliefd maakte.
Na zijn carrière: De Pfaffs en publieke rol
Na zijn actieve voetbalcarrière werd Jean-Marie Pfaff voor een breed publiek opnieuw bekend, dit keer als hoofdpersoon van de Vlaamse realityreeks De Pfaffs. De serie, waarin het hele gezin werd gevolgd, was vanaf 2002 ruim tien jaar lang te zien op de Belgische en Nederlandse televisie en eindigde in 2012. De Pfaffs werd een van de meest bekeken realityprogramma’s in zowel België als Nederland en groeide uit tot een fenomeen. In 2026 maakt Videoland de oorspronkelijke seizoenen weer in fasen beschikbaar. De Pfaff’s seizoen 4 is vanaf 8 juli 2026 te zien op Videoland. Daarnaast bleef Pfaff actief als spreker en voetbalanalist, en in 2021 verscheen zijn autobiografie, waarin hij openhartig terugkijkt op zijn carrière en zijn jeugd.
Een blijvend voetbalicoon
Wat Jean-Marie Pfaff bijzonder maakt, is dat hij zich niet alleen onderscheidde door zijn keeperskwaliteiten, maar ook door zijn persoonlijkheid. Hij stond bekend om zijn humor, zijn theatrale stijl in het doel en zijn warme band met het publiek. Sepp Maier, de legendarische voorganger bij Bayern München, noemde hem ooit een van zijn eigen soort. Ook Oliver Kahn, een latere Duitse topkeeper, beschreef Pfaff als een groot rolmodel. Met zijn carrière, zijn prijzen en zijn karakter blijft Jean-Marie Pfaff een van de meest geliefde Belgische sporters aller tijden.
