Achteraf betalen via Klarna, Riverty, Billink of in3 is de afgelopen jaren een van de meest gebruikte betaalmethoden geworden in de online winkel. Het idee is simpel: je bestelt vandaag iets, en je betaalt pas weken of maanden later. Voor veel mensen voelt dit handig, maar voor jongeren blijkt het risicovol. Vanaf november 2026 gelden er strengere Europese regels om consumenten beter te beschermen. In dit artikel leggen we uit hoe achteraf betalen werkt, welke risico’s er zijn, wat er in 2026 verandert en hoe je als gebruiker of ouder slimme keuzes maakt.
Hoe achteraf betalen precies werkt
Diensten als Klarna en Riverty bieden in de kern een kortlopend krediet. Je rekent bij de webshop af via hun betaaloptie en de aanbieder betaalt de webshop namens jou. Jij moet het bedrag vervolgens binnen 14 tot 90 dagen aan de aanbieder terugbetalen. Zolang je op tijd betaalt, kost het je niets extra. Betaal je te laat, dan krijg je eerst aanmaningen, daarna extra kosten en uiteindelijk kom je bij een incassobureau terecht.
In Nederland werden in 2022 bijna 600.000 aankopen door minderjarigen gedaan via buy now pay later-diensten (BNPL), volgens de Autoriteit Financiële Markten. Uit onderzoek van de AFM blijkt dat consumenten onder de 35 jaar relatief het vaakst te maken krijgen met aanmaningskosten en incassotrajecten. In totaal gaven Nederlanders in 2022 ongeveer 4,8 miljard euro uit via achterafbetalen.
Waarom jongeren kwetsbaar zijn
Achteraf betalen voelt psychologisch anders dan direct afrekenen. Hersenwetenschapper Erik Scherder wees er in 2024 op dat het jongerenbrein ongeveer dertig jaar nodig heeft om volledig te rijpen. Vooral de rem op impulsgedrag ontwikkelt zich laat. Dat maakt jongeren bijzonder gevoelig voor een mechanisme dat het prettige gevoel van kopen (dopamine-afgifte) loskoppelt van de minder prettige ervaring van betalen.
Daar komt bij dat jongeren op sociale media continu worden geconfronteerd met advertenties, limited drops en influencers die hun aankopen ‘gewoon met Klarna’ betalen. In combinatie met groepsdruk zorgt dit ervoor dat impulsaankopen nauwelijks meer een drempel hebben. Eén op de drie jongeren betaalt regelmatig achteraf, en een kwart kent iemand die daardoor in financiële problemen is gekomen. Een op de zeven jongeren heeft weleens te laat betaald en een op de tien heeft daarbij te maken gekregen met aanmaningen of extra kosten.
Wat verandert er in november 2026?
Vanaf november 2026 vallen BNPL-diensten in heel Europa onder de herziene richtlijn consumentenkrediet. Dat betekent grote veranderingen. Aanbieders zoals Klarna, Riverty, Billink en in3 moeten voortaan verplichte kredietwaardigheidstoetsen uitvoeren voor elke aankoop boven een bepaald grensbedrag. Ze moeten beter informeren over de risico’s van niet-tijdig betalen. En belangrijk: het wordt voor minderjarigen verboden om gebruik te maken van deze diensten. Aanbieders zijn verplicht om leeftijden actief te verifiëren.
In oktober 2023 tekenden Klarna, Riverty, in3 en Billink al een vrijwillige gedragscode waarin ze beloofden geen diensten aan te bieden aan minderjarigen. In de praktijk bleek die code echter makkelijk te omzeilen door een andere geboortedatum in te voeren. De nieuwe Europese regels verplichten strengere controle, met verificatie door externe bureaus.
De verborgen kosten van te laat betalen
De aanbieders verdienen hun geld niet aan mensen die op tijd betalen. Hun verdienmodel draait voor een belangrijk deel op mensen die te laat zijn. Als je niet binnen de afgesproken termijn betaalt, krijg je eerst aanmaningen met herinneringskosten. Betaal je daarna nog niet, dan komt er rente bij en uiteindelijk een incassobureau. De winstmarge in de incasso-industrie ligt volgens de Consumentenbond op maar liefst 46 procent, tegenover 5 tot 10 procent in de meeste andere sectoren.
Een concreet voorbeeld: een schuld van 50 euro kan je uiteindelijk 800 euro aan incassokosten opleveren. Dat komt door de opbouw van rente, aanmaningskosten, buitengerechtelijke kosten en eventuele dagvaardingskosten. In Den Bosch zijn Klarna en Riverty bij bijna 21 procent van de jongeren de reden voor lopende schuldregelingsaanvragen.
BKR-registratie en latere gevolgen
Als je langdurig niet betaalt, kan dat leiden tot een negatieve registratie bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Zo’n registratie heeft invloed op het krijgen van een hypotheek, autoverzekering of zelfs een abonnement. Een BKR-registratie blijft standaard vijf jaar actief nadat de schuld is afgelost. Dat betekent dat een impulsaankoop van vijftig euro met te late betaling je nog jaren lang kan achtervolgen, bijvoorbeeld als je een huis wilt kopen.
Hoe bescherm je jezelf?
De simpelste oplossing is achteraf betalen niet meer als betaalmethode kiezen. Voor de meeste webshops is iDEAL of een bankoverschrijving net zo snel. Als je wel achteraf wilt betalen, bijvoorbeeld omdat je eerst wilt zien of een bestelling bevalt, zet dan een herinnering in je agenda voor minstens drie dagen vóór de uiterste betaaldatum.
Een slimme vuistregel is de 48-uurs regel: zie je iets in een advertentie dat je direct wilt kopen, wacht dan minimaal 48 uur voordat je bestelt. Uit onderzoek blijkt dat 40 procent van de jongeren achteraf spijt heeft van een aankoop. Die 48 uur is vaak precies genoeg om te merken dat je het eigenlijk helemaal niet nodig hebt. Meer concrete tips vind je in onze gids over geld besparen op vaste lasten in 2026.
Wat als het al te laat is?
Zit je al in de problemen, dan zijn er gelukkig mogelijkheden. Neem direct contact op met je gemeente voor schuldhulpverlening. In veel gemeenten kun je terecht voor gratis advies, schuldbemiddeling of een schuldsaneringstraject. Sommige gemeenten experimenteren met het afkopen van jongerenschulden in ruil voor een maatschappelijke tegenprestatie. Hoe eerder je hulp zoekt, hoe beter. Een opgebouwde schuld lost niet vanzelf op en wordt alleen maar groter door rente en kosten.
Voor ouders geldt: praat open met je kinderen over geld. Steek je hoofd niet in het zand als je vermoedt dat er iets speelt. Jongeren ervaren vaak schaamte en praten er niet uit zichzelf over. Juist in die vroege fase kan een ouder het verschil maken tussen een hanteerbare situatie en een jarenlange schuld.
